ตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชดำริในการดำเนินงานพัฒนาต่างๆ เพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ด้อยโอกาสซึ่งอาศัยอยู่ในถิ่นทุรกันดารห่างไกลการคมนาคมให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2523 เป็นต้นมา โดยทรงเริ่มต้นพัฒนาที่เด็กและเยาวชน ด้วยโครงการต่างๆ อาทิ เช่น โครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน โครงการ
ควบคุมโรคขาดสารไอโอดีน โครงการส่งเสริมโภชนาการและสุขภาพอนามัยแม่และเด็ก โครงการส่งเสริมคุณภาพการศึกษา
โครงการนักเรียนในพระราชานุเคราะห์ โครงการส่งเสริมสหกรณ์ โครงการฝึกอาชีพ และโครงการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น อย่างไรก็ตามทรงตระหนักว่าการพัฒนาเด็กและเยาวชนแต่เพียงกลุ่มเดียวไม่สามารถทำให้เกิดความมั่นคงในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในท้องถิ่นทุรกันดารได้ จำเป็นต้องสนับสนุนครอบครัวของเด็กและเยาวชนเหล่านั้น ให้ประกอบอาชีพมีรายได้เพียงพอที่จะเลี้ยงดูครอบครัว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องอาหารและการศึกษาของลูกหลาน ดังนั้นในปี พ.ศ. 2538 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จึงโปรดเกล้าฯ ให้จัดทำ โครงการส่งเสริมอาชีพ สำหรับประชาชนในถิ่นทุรกันดารขึ้น ด้วยจุดมุ่งหมายที่จะส่งเสริมให้ประชาชนประกอบอาชีพเสริมนอกเหนือจากการทำเกษตรซึ่งเป็นอาชีพหลัก โดยได้พระราชทานความช่วยเหลือทั้งในด้านการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาฝีมือ พระราชทานเงินทุนสำหรับดำเนินงาน และจัดหาเครื่องมือและอุปกรณ์ที่จำเป็น รวมทั้งทรงช่วยหาตลาดในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขึ้นด้วย โดยโปรดเกล้าฯ ให้รับผลิตภัณฑ์ต่างๆมาช่วยจัดจำหน่ายในกรุงเทพฯ หรือในเมืองใหญ่ๆ นอกเหนือจากที่ประชาชนจัดจำหน่ายเองในท้องถิ่น

ในช่วงระยะเวลาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2538 จนถึงปีพ.ศ. 2547 มีกลุ่มอาชีพฯ เกิดขึ้นทั้งหมด 48 กลุ่มโดยกระจายอยู่ในจังหวัดต่างๆ ทั่วทุกภาคของประเทศ มีประชาชนในถิ่นทุรกันดารเข้าร่วมเป็นสมาชิกรวมทั้งสิ้น 1,198 คน สำหรับผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มอาชีพฯ ดำเนินการผลิตมีหลากหลายประเภท สามารถจำแนกออกได้เป็น 6 ประเภท ในแต่ละประเภทยังจำแนกเป็นกลุ่มย่อยตามลักษณะเฉพาะของผลิตภัณฑ์ตามภูมิปัญญาท้องถิ่นในแต่ละแห่ง ดังรายละเอียดต่อไปนี้

ี