นิทรรศการ ครั้งที่ 7 "แผ่นน้ำ ผืนป่า คุณค่าวัฒนธรรมมอแกน"

     “แผ่นน้ำ ผืนป่า คุณค่าวัฒนธรรมมอแกน”  นิทรรศการการรับรู้และเช้าใจ ความงามบนผืนน้ำ ผืนป่า ของ ชาวมอแกน วิถีทางเลือกที่แตกต่างจากวิถีชนส่วนใหญ่ แต่ไม่แปลกแยกจากธรรมชาติ      หลายร้อยปีที่แล้ว ในทะเลอันดามันอันกว้างใหญ่ มีกลุ่มคนที่อาศัยในเรือเดินทางไปมาตามเกาะน้อยใหญ่ และชายฝั่งทะเลก่อนที่จะเกิดหัวเมืองขนาดใหญ่ริมทะเล

     แม้ว่าจะเป็นเจ้าทะเลแถบนี้มาเนิ่นนาน แต่คนทั่วไปเพิ่งเริ่มรู้จักกับคนกลุ่มนี้ในฐานะผู้รอดชีวิตจากคลื่นยักษ์ในขณะที่เรือและกระท่อมถูกคลื่นทำลายไปจนหมดสิ้น สัญญานเตือนภัยคือการที่น้ำทะเลลดลงอย่างรวดเร็วนั้นปรากฏในตำนาน “คลื่นเจ็ดชั้น” ซึ่งเล่าสืบต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น คนกลุ่มนี้เรียกตัวเองว่า ชาวมอแกน

     นิทรรศการนี้สะท้อนให้เห็นถึงวิถีชีวิตทามกลางแผ่นน้ำและใกล้ชิดกับผืนป่าของชาวมอแกนผ่านรูปภาพและตัวอย่างเครื่องมือ เครื่องใช้ เครื่องดนตรี เรือจำลองฯ ซึ่งการเรียนรู้เกี่ยวกับวิถีชนเผ่านี้จะทำให้ผู้ชมเกิดความตระหนักในคุณค่าของวัฒนธรรมที่แตกต่างหลากหลายในประเทศไทย

     เนื้อหานิทรรศการ “แผ่นน้ำ ผืนป่า คุณค่าวัฒนธรรมมอแกน”
     ชาวเลคือใคร
          ในความหมายเฉพาะคำว่า “ชาวเล” หมายถึงกลุ่มชาติพันธุ์หรือชนเผ่าที่มีภาษาและวัฒนธรรมเฉพาของตนเอง ชาวเลเคยมีวิถีชีวิตเร่ร่อนและใช้เวลาส่วนใหญ่ในเรือที่เป็นทั้งบ้านและยานพาหนะที่นำไปสู่เกาะใหญ่น้อยอันอุดมสมบูรณ์ในแถบทะเลอันดามัน วิถีชีวิตอันน่าทึ่งนี้ทำให้ชาวตะวันตกที่ได้มาพบเห็นชาวเลขนานนามให้ว่า Sea Gypsy หรือยิบซีทะเล

    ชาวเล 3 กลุ่มในเมืองไทย
           ชาวเลในเมืองไทยอาจแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ “อูรักลาโว้ย” “มอแกลน” และ “มอแกน” ชาวมอแกลนและอูรักลาโว้ยนั้นมีวิถีชีวิตเปลี่ยนแปลงไปมาก เนื่องจากตั้งหลักแหล่งถาวรมากขึ้น ติดต่อกับคนไทยท้องถิ่นมากขึ้น เด็กๆ ได้รับการศึกษาภาคบังคับและผู้คนส่วนใหญ่ในชุมชนได้รับสัญชาติไทย จึงมักเรียกชาวเลทั้งสองกลุ่มนี้ว่า “ไทยใหม่” ส่วนชาวเลมอแกนนั้นยังคงวิถีดั้งเดิมไว้ได้มากที่สุด ชาวเลทั้งสามกลุ่มตั้งถิ่นฐานบริเวณฝั่งทะเลและเกาะต่างๆ ในทะเลอันดามันทางภาคใต้ของประเทศไทย
       3) ระหว่าง “เรือ” และ “บ้าน” ทางเลือกในฤดูที่แตกต่าง
            วิถีชีวิตเร่ร่อนทางทะเลหมายถึงการอยู่รวมกันเป็นกลุ่มเล็กๆ เป็น “บ้านลอยน้ำ” ที่เดินทางโยกย้ายบ่อยครั้งในฤดูแล้ง ส่วนในฤดูฝนก็มีการตั้งเพิงพักชั่วคราวบนฝั่ง ชีวิตเช่นนี้เป็นวิถี “ทางเลือก” ที่เหมาะสมในฤดูที่แตกต่างกัน ในปัจจุบัน การเดินทางและการอยู่อาศัยของชาวมอแกนถูกจำกัดโดยการพัฒนาพื้นที่ริมฝั่งหรือการประกาศพื้นที่คุ้มครอง จากวิถีเร่ร่อนจึงหันมาสู่การตั้งถิ่นฐานอย่างถาวรบริเวณเกาะและชาวฝั่ง
       4) วิถีพอเพียงแบบมอแกน
            ชาวมอแกนผูกพันกับทะเล มีความชำนาญในการเดินเรือ ว่ายน้ำ ดำน้ำ และการทำมาหากินทางทะเล รวมทั้งสามารถปรับตัวเข้ากับธรรมชาติแห่งแผ่นน้ำและผืนป่าได้เป็นอย่างดี การดำรงชีพของชาวเลมอแกนจึงเป็นวิถีแบบเอื้อเฟื้อเกื้อกูลกัน และเป็นวิถีที่อ่อนน้อมต่อธรรมชาติ ชีวิตเช่นนี้จึงเป็นตัวอย่างของวิถีพอเพียงที่แท้จริง
       5) จิตวิญญาณและความหวัง
            ความเชื่อ พิธีกรรม เพลงร้อง ดนตรี ภาษา และตำนานคลื่นเจ็ดชั้นของชาวมอแกนเป็นสิ่งสะท้อนถึงอัตลักษณ์วิถีแห่งแผ่นน้ำและผืนป่าที่เรียบง่ายและเป็นสุข ไม่ยึดติดกับการเป็นเจ้าของทรัพยากร ในปัจจุบันพวกเขากลับต้องไร้ผืนดินครอบครอง คำตอบสำหรับอนาคตของชาวมอแกน หรือชาวเลกลุ่มอื่นๆ จึงไม่ได้อยู่เพียงในมือของพวกเขาเท่านั้น แต่อยู่ในมือของพวกเราทุกคนด้วย

          นิทรรศการหมุนเวียนที่ภูฟ้าผสมผสาน “แผ่นน้ำ ผืนป่า คุณค่าวัฒนธรรมมอแกน” เป็นนิทรรศการหมุนเวียนครั้งที่ 7 ที่จัดแสดงในร้านภูฟ้าผสมผสาน ศูนย์การค้าสยามพารากอน เชิญท่านผู้สนใจเยี่ยมชม นิทรรศการ "แผ่นน้ำ ผืนป่า คุณค่าวัฒนธรรมมอแกน" ได้ตั้งแต่ วันที่ 22 กุมภาพันธ์ ถึงเดือนกรกฎาคม  2553 ณ ร้านภูฟ้าผสมผสาน ชั้น 4 สยามพารากอน ระหว่างเวลา 11.00-19.00 น. ทุกวัน สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 02 129 4556

          ภูฟ้าผสมผสาน จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เพื่อเป็นแหล่งวัฒนธรรมใจกลางเมือง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ จิตนการ การประดิษฐ์คิดค้น และการบูรณาการความรู้สาขาต่างๆ ทั้งทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและศิลปวัฒนธรรม ดำเนินการในรูปแบบการจัดนิทรรศการหมุนเวียนปีละ 2-3 ครั้ง และจำหน่ายสินค้าที่ระลึกบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับความงามและความหมายของธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
         การดำเนินงานของร้านภูฟ้าผสมผสานเป็นกิจกรรมหนึ่งของกองทุนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุนกันดาร (กพด.) ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี